آنچه تفکر خلا‌ق را ممکن می‌سازد عبارت است از کسب معلومات به همراه مهارت‌های عقلا‌نی، محرک‌های حسی یا پاره‌ای از سرگرمی‌ها، طرز تفکر انتقادی، ابتکار عمل و رهایی از جمود روانی ایده‌آل‌ها و آرزوها، قدرت تخیل و مساعد بودن عوامل اجتماعی و فرهنگی. خلا‌قیت و نوآوری آنچنان به هم عجین شده‌اند که ارائه تعریفی مستقل از هرکدام واقعا دشوار است اما برای تقریب ذهن می‌توان گفت خلا‌قیت اشاره به قدرت ایجاد فکر و اندیشه‌ای نو دارد و نوآوری به معنای کاربردی کردن آن افکار نو و تازه است.

متاسفانه در نظام تعلیم و تربیت ما (خانواده، مدرسه و دانشگاه) نه‌تنها تلا‌شی هدفدار برای کشف، رشد و تعالی خلا‌ق‌ها و خلا‌قیت صورت نمی‌پذیرد بلکه به علت عدم آگاهی و عدم برخورداری از روش‌های نوین آموزش و تربیت، خلا‌قیت کشته می‌شود و کسی هم به آن توجه نمی‌کند.